Dərin dəniz canlıları dayanıqlı batareya texnologiyasının açarı ola bilər
Dünya sürətlə elektrikləşməyə doğru getsə də, "yaşıl texnologiya" adlandırdığımız batareyaların heç də hamısı ekoloji cəhətdən təmiz deyil. Müasir batareyaların istehsalında istifadə olunan və "əbədi kimyəvi maddələr" (PFAS) kimi tanınan polimerlər ətraf mühiti yüz illərlə çirkləndirir. Lakin Toronto Universitetinin tədqiqatçısı Alisiya Bataliya bu problemi həll etmək üçün gözlənilməz bir ünvana – okeana üz tutub.
“Seanews.az” xəbər verir ki, tədqiqatın mərkəzində dəniz canlılarının – xüsusilə ikitaylı molyusk və dəniz yosunlarının yaş və sürüşkən səthlərə yapışma qabiliyyəti dayanır. Molyusklar dalğalı sularda qayalara yapışmaq üçün xüsusi molekullardan istifadə edir. Alimlər bu təbii "yapışqan" kimyasından ilham alaraq "qallol" adlı molekul əsasında yeni növ batareya birləşdiricisi (binder) hazırlayıblar.
Yeni texnologiya litiumdan daha təhlükəsiz və bol tapılan sink metalı ilə birləşdirilib. Nəticələr isə heyrətamizdir:
Qallol əsaslı bu batareyalar 8 000 doldurulma dövründən sonra belə, adi batareyalardan 52% daha yüksək enerji səmərəliliyi göstərib.
İstehsalatda zəhərli kimyəvi maddələrdən istifadə olunmur, materiallar isə təbiətdə asanlıqla parçalana bilir.
Tədqiqat sübut edir ki, batareya sənayesi performans naminə ekologiyanı qurban vermək məcburiyyətində deyil. Təbiət milyardlarla ildir ki, tullantısız və özünü yeniləyən sistemlərlə işləyir. İndi növbə elmdədir: gələcəyin enerjisi təkcə güclü deyil, həm də planetə dost olmalıdır.
