Çin Arktikada yeni ticarət marşrutu istifadəyə verir, lakin maneələr var
Çinin “Sea Legend” gəmiçilik şirkəti Arktika üzərindən Çinlə Avropa arasında müntəzəm konteyner daşımalarına başlayacağını açıqlayıb. Bu qərardan əvvəl 2025-ci ildə sınaq reysi həyata keçirilib və konteyner gəmisi Çinin şərqindəki Ninbo-Cousan limanından Böyük Britaniyanın Felikstou limanına 20 günə çatıb.
“Seanews.az” xəbər verir ki, Arktikanın Şimal Dəniz Marşrutu Asiya ilə Avropa arasındakı məsafəni 40 faizə qədər qısalda bilər. Qırmızı dənizdə təhlükəsizlik risklərinin artması fonunda marşrut alternativ imkan yaratsa da, onun genişmiqyaslı istifadəsinin qarşısında ciddi maneələr qalır.
Marşrutda dayaz boğazlar, üzən buzlar və dəyişkən hava şəraiti gəmi ölçülərinə məhdudiyyətlər yaradır. Gəmilər gücləndirilmiş gövdəyə, xüsusi hazırlıqlı heyətə və icazələrə ehtiyac duyur. Marşrutun müəyyən hissələrində Rusiya buzqıran gəmilərinin müşayiəti də tələb olunur.
İqlim dəyişikliyi Arktikada buz örtüyünün azalmasına səbəb olsa da, marşrut hələlik yalnız yayın sonlarında məhdud müddət ərzində naviqasiya üçün əlverişli olur. Bundan əlavə, zəif fövqəladə infrastruktur və yüksək sığorta xərcləri də əsas problemlər sırasındadır.
Çin Şimal Dəniz Marşrutunun inkişafında Arktikaya çıxışı olmayan ölkələr arasında ən fəal dövlətlərdən biridir. Pekin bu marşruta həm Avropaya alternativ ticarət yolu, həm də Çinin idxal etdiyi neftin böyük hissəsinin keçdiyi Malakka boğazından asılılığı azaltmaq vasitəsi kimi baxır.
Cənubi Koreya və Yaponiya da marşrutdan istifadə imkanlarını araşdırır. Lakin Rusiya ilə bağlı geosiyasi amillər, xüsusilə Avropa ölkələrinin marşruta marağını məhdudlaşdırır. Buna görə də Şimal Dəniz Marşrutunun yaxın gələcəkdə Süveyş kanalına tammiqyaslı alternativə çevrilməsi çətin görünür.
