Gəmilərin qiymətini artıq “karbon borcu” müəyyən edir
Avropanın yeni ekoloji qaydaları (EU ETS və FuelEU Maritime) gəmi alqı-satqısı bazarını kökündən dəyişib. Artıq gəminin qiymətini onun mühərriki deyil, "karbon borcu" müəyyən edir.
“Seanews.az” xəbər verir ki, "OceanOpt" şirkətinin son hesabatına görə, 2026-cı ildə gəmi alqı-satqısı zamanı ənənəvi yoxlama üsulları qüvvədən düşüb. Avropa sularında üzən hər bir gəmi milyonlarla dollar dəyərində "görünməyən öhdəliklər" daşıyır.
Emissiya öhdəlikləri artıq gəminin üzərindəki ipoteka yükü kimi qəbul edilir. Alıcılar gəminin keçmiş fəaliyyətindən yaranan emissiya borclarını (EUA) qiymətdən çıxmağı tələb edirlər.
Təcrübəli alıcılar gəminin "Karbon Pasportu"nu və rəqəmsal profilini yoxlamadan müqavilə bağlamırlar. Yanacaq jurnallarındakı hər hansı qeyri-dəqiqlik satışın ləğvinə və ya kəskin qiymət endiriminə səbəb olur.
Gəmi ilin ortasında satıldıqda, keçmiş emissiya borclarının kim tərəfindən ödəniləcəyi ən böyük hüquqi mübahisə mövzusudur. Cərimələrdən qaçmaq üçün alıcılar gəmilərin ortaq emissiya hovuzlarına daxil olmasını tələb edir, bu isə sövdələşmələrin kommersiya məntiqini dəyişir.
Beləliklə bu gün "yaxşı gəmi" həm poladı sağlam, həm də rəqəmsal emissiya profili təmiz olan gəmidir. Ekspertlərin fikrincə, karbon riskini düzgün qiymətləndirməyən alıcılar sövdələşmədən sonra milyonlarla dollar itki ilə üzləşə bilərlər.
